MINISTRU JUSTISA KOORDENA DISKUSAUN PROPOSTA POLITIKA GOVERNU IHA SETOR JUSTISA
DILI,MJ Kinta-Feira 6 Agostu 2026 Ministru Justisa, Dr. Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, koordena diskusaun kona-ba elaborasaun Proposta Polítika Governu (PPG sigla portugé) ba setór justisa, ne’ebé realiza iha sala reuniaun Ministériu Justisa, Kolmera, Díli.
Ho objetivu atu identifika prioridade estratéjika, dezafiu prinsipál no medida sira ne'ebé presiza inklui iha dokumentu polítika Governu molok submete ba Prezidente Komite Revizaun Polítika (CRP, sigla iha portugés), atual Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão.
Iha ninia intervensaun, Ministru Justisa hateten, prosesu elaborasaun PPG importante tebes atu asegura katak proposta polítika Governu reflete realidade, nesesidade no prioridade estratéjika iha setór justisa. Tanba ne'e, nia husu ba diretor jerál, diretor nasionál no entidade sira ne'ebé tutela hosi Ministériu Justisa atu fó kontribuisaun ho dadus no informasaun ne'ebé kompletu, no atualizadu, hodi fundamenta definisaun prioridade polítika no estratéjia implementasaun ne'ebé realistiku no efetivu.
“Ita iha oportunidade atu diskute hamutuk no identifika ho klaridade problema sira ne'ebé iha molok aprezenta proposta ba Primeiru-Ministru, nu'udar Prezidente Komite Revizaun Polítika (CRP). Ho nune'e, Governu bele prepara polítika no medida sira ne'ebé efetivu atu responde ba dezafiu iha setór justisa,” dehan Ministru Justisa.
Iha Proposta Polítika Governu (PPG) ne'ebé implementa husi Ministériu Justisa fahe ba área prinsipál rua, mak PPG n.º 25 – Siguransa no Ordem Públika no PPG n.º 27 – Terras no Propriedades. Aleinde ne'e, Ministériu Justisa mós fó kontribuisaun direta ba implementasaun PPG n.º 3 no PPG n.º 9, liuhusi programa, atividade no medida estratéjika sira.
Ministru Justisa reafirma, dokumentu ida-ne’e sai nu’udar Sumáriu Ezekutivu, ne’ebé funsiona hanesan matadalan hodi orienta kontiúdu detalhadu iha Planu Prioridade Governu (PPG), inklui orientasaun kona-ba prosedimentu submisaun ne’ebé tuir padraun ne’ebé estabelesidu. Dokumentu ida-ne’e tenke define klaramente polítika setoriál sira, prioridade estratéjika no objetivu estratéjiku ne’ebé hakarak alkansa liuhosi implementasaun PPG.
Ba PPG ne’ebé envolve pedidu orsamentu adisionál, proposta hotu-hotu tenke alinadu iha PPG no kontribui diretamente ba implementasaun prioridade nasional ne’ebé Governu estabelese. Iha total, Plano Prioridade Governu kompostu husi PPG 28, ne’ebé sai nu’udar baze ba planeamentu, alokasaun rekursu no implementasaun programa no atividade governamentál sira.
Ministru Justisa mós enkoraja dirijente responsavel hotu-hotu iha ambitu Ministériu Justisa konklui proposta hodi submete Proposta Polítika Governu tuir prazu ne'ebé determinadu. Tanba diskusaun ida-ne'e, importante hodi garante proposta Polítika Governu ne’ebé reflete nesesidade real instituisaun sira iha setór justisa no aliña ho prioridade estratéjika Governu ba dezenvolvimentu setór justisa.
Ministru Justisa husu ba kada diresaun atu halo identifika no deklara kona-ba problema prinsipál sira ne'ebé durante ne'e hasoru iha implementasaun prestasaun servisu. Kada unidade tenke define problema falta rekursu umanu, falta ekipamentu, limitasaun transporte, insufisiénsia orsamentu, ka obstákulu seluk ne'ebé impede desempeñu instituisaun.
Tuir Ministru Justisa, identifikasaun ba kauza prinsipál sira ne'e sei sai baze importante ba Governu atu analiza no konsidera alokasaun rekursu no orsamentu adisionál tuir nesesidade ne'ebé identifikadu, hodi hasa'e efisiénsia servisu públiku no fortalece dezenvolvimentu setór justisa.
Iha reuniaun koordenasaun preparasaun Proposta Polítika Governu ne’e, partisipa mós hosi Adjuntu Prokurador-Jeral Repúblika, Segundu Komandante-Jeral PNTL, Diretor Nasionál Polícia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC), Komisáriu Terras no Propriedades, no Diretor-Jeral sira husi instituisaun relevante sira iha setór justisa.



